«Сулыкөл ауылдық  округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі туралы үлгі ереже

1.       Жалпы ережелер

1. «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі заңды тұлға мәртебесіне ие, ауылдық округі әкімінің қызметін ұйымдастыру, құқықтық, ақпараттық талдау, консультативтік және материалдық  техникалық жағынан қамтамасыз етуді жүзеге асыру саласында (ларында) басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады.

2. «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі өз қызметін Қазақстан Республикасының Конститутциясы мен заңдарына, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілеріне, аудан әкімдігі қаулыларына, аудан әкімінің шешімдері мен өкімдеріне, ауылдық округі әкімі аппаратының жұмыс регламентіне,  өзге де нормативтік құқықтық актілерге, сондай-ақ осы Ережеге сәйкес жүзеге асырады.

3. «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекеме ұйымдық-құқықтық нысанындағы заңды тұлға болып табылады, мемлекеттік тілде өз атауы бар мөрі мен мөртаңбалары, белгіленген үлгідегі бланкілері, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қазынашылық органдарда шоттары болады.

4. «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі азаматтық-құқықтық қатынастарға өз атынан түседі.

5. «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі егер заңнамаға сәйкес осыған уәкілеттік берілген болса, мемлекеттің атынан азаматтық-құқықтық қатынастардың тарапы болуға құқығы бар.

6. «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты»  мемлекеттік мекемесі өз құзыретінің мәселелері бойынша заңнамада белгіленген тәртіппен Сулыкөл ауылдық округі әкімінің өкімімен және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басқа да актілермен ресімделетін шешімдер қабылдайды.

7. «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты»  мемлекеттік мекемесі құылымы мен штат санының лимиті қолданыстағы заңнамаға сәйкес бекітіледі.

8. Заңды тұлғаның орналасқан жері: Батыс Қазақстан облысы, Қаратөбе ауданы, Сулыкөл ауылдық округі, Ақтай-сай ауылы, Қазақстан көшесі №5

9. Мемлекеттік органның толық атауы: «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты»  мемлекеттік мекемесі.

10. Осы Ереже «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің құрылтай құжаты болып табылады.

11. «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты»  мемлекеттік мекемесі қызметін қаржыландыру жергілікті бюджеттен жүзеге асырылады.

2.       «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты»  мемлекеттік мекемесінің миссиясы, негізгі міндеттері, функциялары, құқықтары мен міндеттері

12.   «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты»  мемлекеттік мекемесінің  миссиясы:

«Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты»  мемлекеттік мекемесінің  жұмыс регламентінің сақталуын қамтамасыз етеді;

13.   Міндеттері:

Азаматтардың өтініштерін, арыздарын, шағымдарын қарайды, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау жөнінде шаралар қолданады;

Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді жинауға жәрдемдеседі;

Әкім аппараты әкімшісі болып табылатын бюджеттік бағдарламаларды әзірлеп, тиісті мәслихаттың бекітіуі үшін жоғары тұрған әкімдіктің тарауына енгізеді;

тұрғын үй қорының құрылысы мен жөнделуін, жолдарды пайдалану мен күтіп ұстауды ұйымдастырады;

шаруа (фермер) қожалықтарын ұйымдастыруға, кәсіпкерлік қызметті дамытуға жәрдемдеседі;

тарихи және мәдени мұраны сақтау жөніндегі жұмысты ұйымдастырады;

табысы аз адамдарды анықтайды, жоғары тұрған органдарға еңбекпен қамтуды қамтамасыз ету, атаулы әлеуметтік көмек көрсету жөніндегі ұсыныс енгізеді, жалғызілікті қарттарға және еңбекке жарамсыз азаматтарға үйінде қызмет көрсетуді ұйымдастырады;

жергілікті әлеуметтік инфрақұрылымның дамуына жәрдемдеседі;

қоғамдық көлік қозғалысын ұйымдастырады;

шұғыл медициналық көмек көрсету қажет болған жағдайда ауруларды дәрігерлік көмек көрсетіп таяу жердегі денсаулық сақтау ұйымына дейін жеткізіп салуды ұйымдастырады; заңдарда  белгіленген тәртіпте нотариаттық іс-әрекеттер жасауды, азаматтық хал актілерін тіркеуді ұйымдастырады;

мектепке дейінгі ұйымдарды, мәдениет және спорт мекемелерін материалдық-техникалық қамтамасыз етуде қолдау көрсетеді және жәрдемдеседі;

елді-мекендерді абаттандыру, жарықтандыру, көгалдандыру және санитарлық тазарту жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырады;

туысы жоқ адамдарды жерлеуді және зираттар мен өзге де жерлеу орындарын тиісті қалпында күтіп-ұстау жөніндегі қоғамдық жұмыстарды ұйымдастырады;

Қазақстан Республикасының Президенті мен  Үкіметі актілерінің орталық және жергілікті мемлекеттік органдар нормативтік құқықтық актілерінің нормаларын орындауына жәрдемдеседі;

өз құзыреті шегінде жер қатынастарын реттеуді жүзеге асырады;

өз құзыреті шегінде жалпыға бірдей әскери міндеттілік және әскери қызмет, азаматтық қорғаныс, сондай-ақ жұмылдыру дайындығы мен жұмылдыру туралы мәселелер бойынша заңдардың орындалуын ұйымдастырады және қамтамасыз етеді;

жергілікті өзін-өзі басқару органдармен өзара іс-қимыл жасайды;

шаруашылықтар бойынша статистикалық есепке алуды жүзеге асырады;

жергілікті бюджетті бекіту кезінде мәслихат сессияларының жұмысына қатысады;

көлікті және инженерлік инфрақұрылым обьектілерін пайдалануды ұйымдастырады, өз құзыреті шегінде су пайдалану мәселелерін реттейді;

басқаруына берілген аудандық коммуналдық мүлікті жеке тұлғаларға және мемлекеттік емес заңды тұлғаларға кейіннен сатып алу құқығынсыз мүліктік жалға (жалдауға) береді;

берілген коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындар қызметінің басым бағыттарын және бюджеттен қаржыландырылатын жұмыстарының (көрсетілетін қызметтерінің) міндетті көлемдерін айқындайды;

берілген коммуналдық мүліктің сақталуын қамтамасыз етеді;

берілген аудандық коммуналдық заңды тұлғаларды басқаруды жүзеге асырады;

жергілікті атқарушы органның шешімімен бекітілетін, басқаруына берілген аудандық коммуналдық мемлекеттік кәсіпорынның жылдық қаржылық есептілігін келіседі;

басқаруына берілген коммуналдық қазыналық кәсіпорындар өндіретін және өткізетін тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағаларын белгілейді;

берілген аудандық коммуналдық мемлекеттік мекемелердің жергілікті бюджеттен қаржыландырылуының жеке жоспарларын бекітеді;

 

14.  Құқықтары мен міндеттері:

жергілікті атқарушы органдардан, комитеттер мен басқармалардан қажетті ақпараттар алады, сондай ақ оларға орындауға міндетті тапсырмалар береді;

меншіктің барлық нысандарындағы кәсіпорындардан, мекемелер мен ұйымдардан қажетті ақпараттар,құжаттар, басқа да материалдар, округ әкімінің аппараты құзыретіне қатысты мәселелер бойынша ауызша және жазбаша  түсініктемелер сұратып алады;

мемлекеттік органдар қарамағындағы бар ақпараттық мәліметтер банкін пайдаланады;

округ әкімінің аппараты жүргізуге қатысты мәселелер жөнінде мемлекеттік емес органдармен қызметтік хат хабар алмасады;

Президент актілерінің, Үкімет қаулыларының, облыс әкімі, аудан әкімі шешімдері мен өкімдерінің орындалуына тексеру жүргізеді, анықталған  кемшіліктерді жою жөнінде шаралар алады;

Аудан әкіміне ведомостволық бағыныстағы комитеттің, бөлім меңгерушілерін қызметтен босату, сондай-ақ оларды тәртіптік жауапкершілікке тарту жөнінде ұсыныстар енгізеді;

округ әкімінің тапсырмасы бойынша округтегі атқарушы органдар қызметкерлерін әкім аппаратының құзіретіне қатысты мәселелерді  шешуге қатысуға тартады;

Округ әкімі аппаратының мемлекеттік органдардан қажетті материалдарды, хабарларды табыс ету жөніндегі талабы, егер оның орындалуының басқа мерзімі белгіленбесе, ол заңда белгіленген мерзімде орындалуға жатады;

 

 

3.       «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі қызметін  ұйымдастыру

15.   «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі басшылықты аудан әкімі аппаратынан жүктелген міндеттердің орындалуына және оның функцияларын жүзеге асыруға дербес жауапты болатын бірінші басшы жүзеге асырады;

16. «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты»мемлекеттік мекемесінің бірінші басшысын аудан әкімі қызметке тағайындайды және қызметтен босатады.

                    

 

4.       «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің  мүлкі

17.   «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты»мемлекеттік мекемесі заңнамада көзделген жағдайларда жедел басқару құқығында оқшауланған мүлкі болуы мүмкін.

«Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты»мемлекеттік мекемесі мүлкі оған меншік иесі берген мүлік, сондай-ақ өз қызметі нәтижесінде сатып алынған мүлік (ақшалай кірістерді қоса алғанда) және Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де  көздер есебінен қалыптастырылады.

18.   «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты»  мемлекеттік мекемесіне бекітілген мүлік республикалық/коммуналдық меншікке жатады.

19.   Егер заңнамада өзгеше көзделмесе,  «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі өзіне бекітілген мүлікті және қаржыландыру жоспары бойынша өзіне бөлінген қаражат есебінен сатып алынған мүлікті өз бетімен иеліктен шығаруға немесе оған өзгедей тәсілмен билік етуге құқы жоқ.

 

 

5.       Мемлекеттік органды қайта ұйымдастыру және тарату

20.   «Сулыкөл ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесін қайта ұйымдастыру және тарату Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

 

Ескертпе:* Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдар, орталық және жергілікті атқарушы органдар, сондай-ақ Қазақстан Республикасының сайлау комиссияларының бірыңғай жүйесіне басшылық ететін мемлекеттік орган, адам құқықтары жөніндегі уәкілетті органның қызметін ақпараттық талдамалық, ұйымдастырушылық-құқықтық және өзгелей де қамтамасыз ететін мемлекеттік орган, Қазақстан Республикасының Жоғарғы сотының жанындағы соттардың қызметін ұйымдастыру және материалдық-техникалық қамтамасыз ету жөніндегі орган, мемлекеттік атқарушы органдардың қызметін үйлестіруді, сондай-ақ мемлекеттік құпияларды қорғау мен ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі мемлекеттік орган.

 


Сулыкөл ауылдық округінің әкімі Муса Берікқали Жақсылықұлы - 28 мамыр 1972 жылы туған,  білімі жоғары, мамандығы зоотехник (СХИ-1989-94), экономист (Еуразия институты 2005-2008). Батыс Қазақстан ауылшаруашылық институтын бітіргеннен кейін 1994 - 1997 жылдары Қалдығайты совхозының №3 бөлімшесі Төлен ауылында мамандығы бойынша жұмыс жасады. 1997-2003 жылдары аралығында «Төлен» шаруа қожалығын құрып, басшысы қызметін атқарды. 2003-2010 жылдары Сулыкөл селолық округі бойынша статист-маман болып жасады.  2010 жылдың 1-ші наурызынан бастап Сулыкөл ауылдық округі әкімі қызметінде 23 шілде 2013 жылға дейін жасап келді. 2013 жылы аудан әкімінің ұсынуымен 7 тамызда өткізілген ауыл әкімдерінің сайлауына қатысып, аудандық мәслихат депутаттарының қолдауын тауып, Сулыкөл ауылдық округі әкімі болып 4 жылға сайланды.

рисунокСулыкөл ауылдық округі - ауданнан оңтүстік-батысқа қарай 33 км. жерде, облыс орталығынан  270 км жерде орналасқан.  Округтің жер аумағы 1,5 мың шаршы шақырым жерді алады және Шөптікөл селолық округі, Сырым ауданы, Ақжайық ауданы, Атырау облысы, Саралжын селолық округтерімен шекараласады. Қалдығайты өзенінің оң жағалық жайылмасында, көкпек, бетеге, еркекшөп басым шалғынды қоңыр, сортаңдау қоңыр топырақты шөлейтті белдемеде орналасқан. Тұрғыны 2,4 мың адам. Табиғаты ыстық, құрғақ жаз және қысы салқын. Мал шаруашылығына қолайлы  округке Сулыкөл, Үшана, Төлен және Темірбек елді-мекендері кіреді. Аумақта сонымен қатар 2 орта, 1 негізгі, 1 бастауыш мектептер, 4 клуб, 4 кітапхана, 1 селолық дәрігерлік амбулатрия және 3 фельдшерлік пункттер жұмыс жасап тұр.

Қалдығайты совхозы 1957 жылы май айында Ворошилов, Молтов, Киров, Сталин жолы колхоздары негізінде Қалдығайты қой совхозы болып құрылды. Әр жылдары совхоз директорлары болып Талгат Ешмаков (1957-58) Төлеген Жұмақаев (1958-1962), Г.Граф (1963-1965), Үзақбай Әбдірашов (1965-1969), Қапан Хасанов (1969-78), О.Ермеғалиев (1978-1987), Т.Себепов (1987-1994), М.Боранқұловтар (1994-1998) жасады. Құрамында 5 фермасы (Қандыөзек, Коминтерн, Батпақкөл, Сәуле, Темірбек), яғни «Шөптікөл», «Саралжын» елді мекендері болған.  Олар Шөптікөл, Саралжын 1961 жылы өз алдына совхоз болып бөлініп шыққан. Қалдығайты совхозы негізінен ірі қара және қой малын өсірумен айналысқан. Қалдығайты совхозы заман талабына сай  1994 жылы Қалдығайты жалгерлік кәсіпорны болып өзгертілсе, 1996 жылы «Қалдығайты өндірістік кооперативі» болып қайта құрылып, осы кооперативтен өздерінің пай үлесімен 1997 жылдан бастап шағын шаруа қожалықтары бөлініп шыға бастады.  1999 жылы өндірістік кооператив банкрот деп танылуына байланысты толығымен таратылды. Осыған орай ауылдың Қалдығайты совхозы атауы жойылып, Сулыкөл ауылы атанып кетті.

 

 

Мал шаруашылығы

Фото075Қазіргі таңда ауылшаруашылығы саласында жұмыс жасап жүрген 37 шаруа қожалығы болса, 2013 жылы шаруа қожалықтарының саны 40-қа жетті. Округтегі ірі шаруа қожалықтарының  бірі көп жылдардан асыл тұқымды қазақтың ақ бас сиырын өсірумен айналысып келе жатырған «Еркебай» шаруа қожалығы (жетешісі Жомартов М) 2013 жылдан бастап толығымен асыл тұқымды малдар санатына жатқызылып, Астана қаласынан Республикалық Палатадан арнайы сертификат алып келді. Қазіргі таңда республика көлеміне асыл тұқымды бұқалар сатумен айналысуда. 2012 жылдың маусым айында округке іс-сапары барысында облыс әкімі Н.Ноғаев «Еркебай» шаруа қожалығында болып, шаруашылықпен толық танысты. 2012 жылы аумақтағы шаруа қожалықтары жаңа техникалар алуда.  Атап айтқанда «Алтынай» ш.қ. (жет. Ақманбетов А) - МТЗ-80 тракторын - 1 дана, шөп рулондайтын пресс - 1 дана;  «Тана» ш.қ. (жет. Шерниязов Н) -  МТЗ-80 тракторын - 1 дана, шөп рулондайтын пресс - 1 дана; «Еркебай» ш.қ. (жет. Жомартом М) -  МТЗ-80 рисуноктракторын - 1 дана, шөп рулондайтын пресс - 1 дана лизингімен алса, «Ақберен» ш.қ. (жет. Құрмашев Е) - МТЗ-80 тракторын - 1 дана, шөп маялағыш - 1 дана; «Мұрагер» ш.қ. (жет. Мусин М)  - шөп рулондайтын пресс - 1 дана өз қаражаттарына сатып алды.  2013 жылы «Шұғылы» ш.қ. (жет. Баймұқанов М) 1 дана МТЗ-80 тракторын, «Дана» ш.қ. (жет. А.Жумказиева) 1 дана МТЗ-80 тракторын лизингімен сатып алды. Округтегі  мал саны  туралы  мәліметтер: 2012 жылы ірі қара - 5626 бас болса, 2013 жылы - 6195 бас болып,  мал басы  110%  көбейіп отыр, қой-ешкі 2012 жылы -  16162 бас болса, 2013 жылы - 16971 бас болып, мал басы 105%  өсті, 2012 жылы жылқы - 1009 бас болса, 2013 жылы - 1112 бас болып, жылқы өткен жылмен салыстырғанда 110 % өсіп отыр, 2012 жылы түйе 6 бас болса, 2013 жылы 5 бас болып, 17 % кеміп кетті, құстар 2012 жылы 630 болса, 2012 жылы 1001 дана болып 159 % өсіп отыр.

 

Округтегі өсімдік шаруашылығының жағдайы

рисунок

Округте бау-бақша, көкөніс өсірумен «Тұрақ» ш.қ. (Есқали М), «Әділғазы» ш.қ. (Наурызғалиев Ж), «Нұр» ш.қ. (Бектурсинов А), «Әділбек» ш.қ. (Хайроллина Б), «Дана» ш.қ. (Аймағанбетов А) бірнеше жылдардан бері тұрақты түрде айналысып келеді. 2012 жылы 20 га жерге бау-бақша, 4 га жерге көкөніс отырғызылып, 342 т бау-бақшадан, 76 т көкөністен өнім алынды, 2013 жылы 17 га жерге бау-бақша, 8 га жерге көкөніс, 5 га жерге картоп отырғызылды, қазіргі өсу бағыты жаман емес, былтырғы деңгейдегідей өнім алынады деп жоспарлануда. 2012 жылдың маусым айында іс-сапармен округте болған кезде облыс әкімі Н.Ноғаев «Тұрақ» шаруа қожалығының бау-бақшасында болып, егістікті аралады.

Шағын және орта бизнес

рисунокОкруг аумағында аудандық салық басқармасына тіркеліп, жұмыс жасап жатырған 16 жеке кәсіпкерлер және 40 шаруа қожалықтары бар. Осы шағын және орта бизнес өкілдерінде 159 адам тұрақты және маусым жұмыстар атқаруда. Осының ішінде шаруа қожалықтары  ауыл шаруашылығы саласында мал бағу, бау-бақша, көкөніс өсірумен айналысса, 13 жеке кәсіпкерлердің ішінде 8 азық-түлік тауарларын сатумен айналысса, 5 жеке кәсіпкер киім-кешек сатумен қалған 3 жеке кәсіпкер кісі тасымалымен айналысып, халыққа қызмет жасауда. 2011 жылы  «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры арқылы» 3 шаруа қожалықтарына 2 430 000 теңге, МКО «Орал» несие ұйымы арқылы 1 жеке кәсіпкерге 1 800 000 теңге, барлығы 4 230 000 теңге несие берілді.  2012 жылы  рисунок«Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры арқылы» 2 тұрғынға жеке қосалқы шаруашылығын өркендету үшін 2 000 000 теңге несие алып, жұмыстануда. Сонымен қатар округте «Жұмыспен қамту - 2020» бағдарламасын жүзеге асыру бағытында «Қаратөбе аудандық жұмыспен қамту орталығы» арқылы округтен құрылған 6 несие серіктестіктеріне «Жұмыспен қамту - 2020» бағдарламасының  2 бағытын іске асыру мақсатында 31 000 000 теңге несие беріліп, оның 19 жобасы мал сатып алып өсіруге, 1 жоба ауылшарушылығы техникаларын жөндейтін шеберхана, 1 жоба жиҺаз, пластик терезе жасау шеберханасын ашу үшін берілді. Қазіргі таңда осы 6 серіктестікте 21 адам өз жобаларын іске асыру бағытында жұмыстануда. Биылғы 2013 жылы «Жұмыспен қамту - 2020» бағдарламасымен ауылшаруашылығын қаржылай қолдай қорынан 12 100 000 теңге несие берілді.

 

Білім беру саласы

рисунок

Округтегі Қалдығайты ОЖББ, Б.Аманшин ОЖББ және Төлен негізгі, Темірбек бастауыш мектептерінде 2012 жылы 484 оқушы оқыса, 2013 жылы 455 оқушы оқып, білім алуда. Осы мектептерде 96 мұғалімдер жұмыс жасап жатыр. Барлық мектептер компьютермен қамтамасыз етіліп, Қалдығайты рисунокорта жалпы білім беретін мектебі «Интернет» желісіне қосылған және мектептің жанында бюджеттік интернат жұмыс жасауда, онда қазіргі таңда 16 оқушы жатып оқуда. Сонымен қатар Елбасы тапсырмасына орай жасақталған «100 мектеп, 100 аурухана» бағдарламасы аясында округке қарасты Үшана ауылында 2008 жылы қысқа мерзімде типтік үлгідегі 108 орындық жаңа мектеп іске қосылды. 

Балалардың мектепке дейінгі мекемелермен қамтылуы.

рисунокОкруг орталығы Сулыкөл ауылында 25 орындық «Балапан» балалар бақшасы 2007 жылдан бері жұмыс жасап келе жатырса, 2009 жылы Үшана ауылында 20 орындық «Раушан» балалар бақшасы ашылды. Сондай-ақ Қалдығайты ОЖББ мектебі жанындағы шағын орталықта  2012 жылдары 20 бала, 2013 жылы 19 бала,  Төлен НЖББ мектебі жанындағы шағын орталықта 2012 жылы 20 бала, 2013 жылы 18 бала тәрбиеленуде.

 

 

 

 

Денсаулық сақтау саласы.

рисунокДенсаулық сақтау саласында 1 ауылдық дәрігерлік амбулатория, 1 фельдшерлік акушерлік пункт және 2 фельдшерлік пункттер қызмет көрсетеді. Оларда 1 жоғары білімді дәрігер мен 8 орта медициналық қызметкерлер еңбек етеді. Селолық дәрігерлік амбулаторияда телефон байланысы орнатылған. СДА санитарлық автокөлікпен қамтылған.  Амбулаторияда 8 керуеттік күндізгі стационар жұмыс жасайды. 2012 жылдың 6 айында 330 науқас, 2013 жылдың 6 айында 148 науқас тегін емделді.  Жүрек-қан тамырлары ауруларын ерте анықтау мақсатында скринингке 764 адам жоспарланып тексеруден өтті. 36 науқас анықталып, есепке алынып, емделуде. ҚР Денсаулық сақтау саласын дамытудың 2011-2015 жылдарға арналған «Саламтты Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы бойынша соңғы 2 жыл қатарынан ауылымызға консультациялық-диагоностикалық пойызы келіп, тұрғындарға тегін қызмет көрсетуде. Ауру түрлеріне байланысты диспансерлік есепте  тұратын ересектер бұрын 50%  жеңілдікпен дәрі алса, биылғы жылдан бастап барлығы да тегін дәрі-дәрмекпен қамтылуда.

 

Мәдениет саласының жұмысы туралы.

рисунокОкруг тұрғындарын қамтуда 4 кітапхана, 4 мәдени демалыс орталықтары жұмыс жасайды.  Кітаппен өсіп, рухани нәр алған әр оқырман кітапхананы - білім, мәдениет ошағы ретінде құрметтейді. Округтегі кітапханалардағы кітап қоры жылма-жыл көбейіп келеді. 2012 жылы 12911 дана, 2013 жылы 13057 дана болып отыр. Сонымен қатар аумақтағы клуб, кітапхана және ауылдық жастар ұйымы бірлесіп атаулы мерекелерді  үнемі атап өтіп отырады. 2012 жылы 43 іс-шара, 2013 жылы 48 көпшілік іс-шаралар өткізілді.

 

 

Газдандыру 

рисунокрисунок            2012 жылы маусым айында Сулыкөл селолық округінің орталығы Сулыкөл ауылына  газ жүргізу жұмыстары басталып, 2013 жылды ауыл тұрғындары көгілдір отынмен қарсы алды. Қазіргі уақытта Сулыкөл ауылында102 тұрғындар үйлерін газбен жылытып отырса, 54 тұрғындар газ плитасын пайдалануда, барлығы 156 үй көгілдір отынның қызығын көруде. Газдандыру ауылымызға жаңа серпін беріп, жеке кәсіпкер Тауова Жанар халықтың сұранысы бойынша 2012 жылдың мамыр айында өз қаржысы есебінен 250 орындық «Тойхана» құрлысын бастап, 2013 жылдың маусым айының 7-нен бастап халыққа қызмет жасап жатыр.

рисунокрисунокСондай-ақ биылғы жылы маусым айында  ауылдық телебашня қондырғысына «Актив» ұялы байланыс желісі қойылса, шілде айында «Кар -Тел» ЖШС биіктігі 26 метрлік мұнара қойып, «Beeline» ұялы байланыс желісін орнатты.

 

 

Таза сумен қамтылуы

рисунокСулыкөл ауылына «Таза су» бағдарламасымен құрылысы 2007 жылы басталған  «Талшыққан» шағылынан тартылған су құбыры 2008 жылы іске қосылды. Ауылдың ішіне ұзындығы 3 км құрайтын су құбыры желісі тартылып, бес жерге су алатын колонкалар орнатылды. 2009 жылы су ащылау болғандықтан құны 9 млн. теңге тұратын арнайы тұщыту қондырғысы орнатылды. Қазіргі таңда 82 үй өз күштерімен үйлеріне су желісін тартып алды.

рисунок

 

Мереев Қаби

1920 жылы  Қаратөбе ауданы, Соналы ауылдық советінде дүниеге келген. 1934 жылы Қаратөбе совхозының Қаракөл 7 жылдық мектебін бітіреді. Осы колхозда есепші болады. 1936 жылы комсомол мүшесі, 1940 жылы Армия қатарына шақырылып, Монголия республикасында, әскери қызметін атқарады. 1942 жылдың қаңтарынан Ұлы Отан соғысында Волховский фронтында соғысқа қатысып  1943 жылы жаралы болып Киров облысында үш ай госпиталда емделіп елге оралады. 1943 жылдың ақпан айынан бастап Коминтерн колхозының басқарма бастығы болып тағайындалады. 1947 жылы Сабынкөл ауыл советінің төрағасы, аудандық атқару комитетінің құрылыс бөлімін басқарады. 1954 жылдан «Социализм» колхозында председательдікке жіберіледі. Бұнда алғашқы тың игеруде біраз жұмыс жасайды, 1957 жылы совхоз құрылуына байланысты Қоскөл совхозының №2 бөлімше меңгерушісі болады. 1960 жылдан 1963 жылға дейін Қалдығайты-Қаратөбе сельпо рабкоопінде председатель болып жұмыс жасаған. 1963 жылдан құрметті демалысқа шыққанға 1980 жылға дейін Қалдығайты совхозының шаруашылықтарында басшылық қызметтер атқарды. 12 түрлі медальдар мен «Отан  соғысы» ІІ дәрежелі орденімен наградталған. 1992 жылы қайтыс болды.

 

Ителгиев Қайыржан Зұлқарнайұлы

1925 жылы Сулыкөл ауылында дүниеге келген. 1933 жылдан 1940 жылға дейін Октябрь орталау мектебінде білім алса, ал 1943 жылы Қалдығайты орта мектебін аяқтады. 1943 жылы Совет армиясы қатарына алынып 243-шы полктің құрамында далалық майданда Курск-Белгород доғасында бөлімше командирі, кейін пулемет расчетінің командирі ретінде - аға сержант дәрежесінде 1943 жылы 3-5 август күндері Белгород, 23 тамызда Жарьков қалаларын азат етуге қатысады. Осы жылы қатты ұрыстар кезінде аяғынан ауыр жараланып, емделіп біткеннен кейін 1944 жылы елге оралады. 1944 жылдан Дайындау Министрлігінің аудандық бақылаушы агенті. 1945 жылдан бастап Қазақстан ЛКСМ аудандық комитетіне жұмысқа ауыстырылады, ал 1942-1952 жылдары аудандық комсомол комитетінде хатшылық міндетінатқарады. Қаратөбе совхозының, «Сталин жолы» колхозының, Қалдығайты совхозының, аудандық партия комитетінің бөлім меңгерушісі болса, 1967 жылдан 1980 жылға зейнеткерлікке шыққанға дейін Қалдығайты жұмысшы кооператив басқармасының төрағасы болып жұмыс жасады. І-ІІ дәрежелі «Отан соғысы» орденімен, көптеген республикалық, облыстық грамоталармен, медальдардың иегері. 1996 жылы 71 жасында қайтыс болды.

 

Жұмабике Әміралиева

1911 жылы Қаратөбе ауданы, Батпақкөл ауылында дүниеге келген. 15 жасынан еңбеккке араласып, өмірінің соңына дейін қой бағып, ел экономикасына өз үлесін қосты. Ұзақ жылғы адал еңбегі үшін 1966 жылы «Еңбек Қызыл Ту» орденімен, 1971 жылы Ленин орденімен, бірнеше медальдармен марапатталды. 1991 жылы қайтыс болды.

Каменов Қайырқұл

1916 жылы Қоскөл елді мекенінде дүниеге келген. Өзінің еңбек жолын 1938 жылы бастаған. Орал қаласында №4 қазақ орта мектебінде оқытушы болып бастаған. 1939 жылдан 1943 жыл аралығында Жақсыбай мектебінде 1943-1944жылдары Қаратөбе қазіргі Мұхит орта мектебінде, 1944 - 1948 жылдары аралығында Қарақоға қазіргі Қалдығайты орта мектебінде мектеп директоры болып жұмыс жасаған. 1948-1950 жылдары Қаратөбе орта мектебінің оқытушысы. 1950-1956 жылдары Аққозы орта мектебінде мектеп директоры, 1956-1968 жылдар арасында осы мектепте оқытушы. 1968 жылдан 1977 жылға дейін Халық депутаты Сулыкөл селолық советі атқару комитетінің төрағасы. 1977 жылдан бастап облыс көлемінде дербес зейнеткер. Көптеген мақтау грамоталары мен бірнеше медальдармен марапатталды. 1987 жылы қайтыс болды.

 

Тұяқбаев Өтес

1911 жылы Атырау облысы, Қызылқоға ауданы, Комсомол ауылында дүниеге келген. 1925-1930 жылдары бастауыш мектепті бітіргеннен кейін 14 жасынан бастап еңбекке араласқан. 1931 жылы комсомол қатарына өтіп, сельсоветте хатшы болған. 1942 жылы Қаратөбе аудандық атқару комитетінде қызмет жасап жүрген кезінде соғысқа аттанған. 1943 жылы майданда жараланып, елге оралды. 1944-1945 жылдары ауылдық советтің председателі, 1945-1947 жылдары аудандық әлеуметтік қамсыздандыру бөлімінің меңгерушісі. 1947-1950 жылдары іріленген «Жаңабағыт» колхозының председателі болды. Сол жылдары колхоз экономикасы нығайтылып ет, сүт, жүн өнімдерін тапсыруда, қозы алу, мал басын сақтаудағы жетістіктері үшін 1948 жылы «Еңбек Қызыл ту» орденімен наградталды. 1951 жылы «Жаңабағыт» колхозы мен «Сталин жолы» колхозы біріктіріліп колхоз председателінің орынбасары, 1955 жылы  Ленин атындағы колхоз председателі, содан кейін бірнеше жылдар бойы Сулыкөл ауыл советінің председателі болып қызмет атқарды. 40 жыл бойы үздіксіз еңбегі бағаланып облыстық дәрежедегі зейнеткер атағымен зейнеткерлікке шықты. 1985 жылы қайтыс болды.

 

Бекмурзин Боз

1908 жылы Батпақкөл ауылында дүниеге келді. 1928-1929 жылдары Орынбор қаласында жұмысшы факультетінде оқып, 1930-1932 жылдары Қаратөбе совхозында жастарға сабақ берді (сауат ашу мектебі). 1933 жылдан аудан көлемінде партия, совет қызметтерін атқарды. 1942 жылы Қаратөбе ауданы атқару комитетінде бөлім меңгерушісі болды. 1943 жылы армия қатарына шақырылып, 1946-1957 жылдары елге оралып, Алғабас, Сталин жолы  колхоздарының төрағасы, 1957-1968 жылдары, яғни зейнеткерлікке шыққанға дейін Қалдығайты совхозының №1 фермасының меңгерушісі болған. Елде атқарған қызметтері үшін «Еңбек Қызыл Ту» орденімен, ВДНХ-ның жүлдегері атанып бірнеше рет медальдармен  марапатталған. 1982 жылы дүнеден озды.

 

Есендір Хасанғалиев

1940 жылы Қаратөбе ауданы Қалдығайты совхозы Батпақкөл ауылында дүниеге келді. Әнші, композитор, «Қаратөбе ауданының құрметті азаматы», Қазақстан Компазиторлар одағының мүшесі (1998), Қазақстан комсомол сыйлығының лауреаты (1970), Қазақстанның халық әртісі (1984), Орта Азия халық Академиясының академигі (2000), Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің Құрметті профессоры (1998). Бала кезінен домбыра тартып, ән айтқан. 1959 жылы Қаратөбеде орта мектепті бітірген соң  клуб меңгерушісі, мектеп тәрбиешісі болған.  1959 жылы Алматы консерваториясын, 1978 жылы Шымкент мәдениет институтын сырттай оқып бітірген. 1963 жылы Қазақ радиосының музыка редакторы, 1964-70 жылдары Қазақ қыздар институтының оқытушысы, 1970 жылдан Қазақ радио * телехабарлар комитетінің жеке әншісі. 1961 жылы алғашқы әні - «Анаға сәлем» арқылы елге танылды. Кейін «Асыл арман», «Атамекен», «Бозторғай», «Әдемі-ау», т.б. жұртшылық сүйіп айтатын әндер жазды. Отан, туған ел тақырыбына арналған шығармалары көп. Сонымен қатар «Тақыр», «Нан мен тұз» фильмдеріне, «Студенттер» спектакліне музыка жазды. 1968 жылы Сочиде өткен халықаралық жастар әні фестивалінің дипломанты. «Асыл арман» (1967), «Өмірімнің жазы» (1970), «Атамекен» (1978), «Бозторғайым» (1980) әндер жинағы мен компакт-дискалары шыққан. 200-ге жуық ән, романс және хорға арналған шығармалар жазған. Хасанғалиев туралы деректі фильмдер түсірілген. Оның ұлы Біржан әке жолын қуып, Алматы консерваториясын бітіріп, әкесімен бірге қос дауыста ән шырқайды. Хасанғалиев шығармашылық сапармен шетелдерді аралап, өнер көрсеткен. Ұлт мәдениеті мен өнерін дамытуға сіңірген еңбегі үшін «Құрмет» (2000) орденімен марапатталған.

 

Аманшин Берқайыр Сәлімұлы

11 қараша 1924 жылы Қаратөбе ауданы Батпақкөл ауылында дүниеге келді. Берқайыр ақын, жазушы, драматург, аудармашы, «Қаратөбе ауданының құрметті азаматы. ҚазПИ-ді 1953 жылы бітірген. Атырау облысындағы қаржы мекемелерінде (19421947); оның Қызылқоға ауданында, Алматы облыстық атқару комитетінде (1948-1952), Қазақстан КПОК-нің нұсқаушысы (1952-1953), Қазақ мемлекеттік көркем әдебиет баспасының (1953-1954), «Қазақ әдебиеті» газетінде (1954-1959), Қазақстан Жазушылар одағының БҚО бөлімшесінде (1959-1965), «Жұлдыз» журналында (1965-1971), Қазақ ССР Мәдениет Министрлігінің (1971-1973), «Мәдениет және тұрмыс» журналында, Қазақстан Жазушылар одағында (1973-1979) әртүрлі қызметте болды. Алғашқы жинағы «Өлеңдер» (1954 ж), «Жылқылы ауылда» (1955), «Жетісу-Жайық» (1965), «Маңғыстауым»  (1972), «Жайық желі» (1987), «Құтты мекен» (1984), өлеңдер мен поэмалар жинақтары, «Жар мұңы» (1968), «Көкжар» (1973), «Ақжүректер» (1975), «Гүл көтерген» (1982) әңгімелер мен повестілер жинағы, «Маханбеттің тағдыры» романы (1987) жарық көрсе, «Исатайдың семсері» (1966), «Тапныстық керек» (1968), «Жақия» (1968), «Жылама Дәмеш» (1972, М.Гершпен бірге), «Маңғыстау оқиғасы» (1983) пьесалары республика, облыс сахналарында қойылды. Маханбет, Ы.Шөреков шығармаларын жинастыруға үлес қосты. Л.Н.Толстой, А.С.Пушкин, С.Неплюев, т.б. шығармаларын, көне орыс әдебиеті ескерткіші «Игорь жорығы туралы жырды» (1951,1985) қазақ тіліне аударған. 1989 жылы Батпақкөл ауылындағы орта мектепке Берқайыр Аманшиннің есімі берілді.Б.Аманшин 1985 жылы 17 мамырда өмірден өтті.

Сәрсенғалиев Жақсылық Төлеуұлы

2 мамыр 1944 жылы Қаратөбе ауданы Қалдығайты ауылында дүниеге келді. Әнші, термеші, жыраулық өнер дәстүрін насихаттаушы, «Қаратөбе ауданының құрметті азаматы». Қалдығайты орта мектебін бітіріп (1962), кәсіптік-техникалық училищеде оқыған, шофер, тракторшы мамандығын меңгерген. 1963-1968 жылдары ауылда еңбек ете жүріп, жас өнерпаздар үйірмесіне қатысқан. 1968-1970 жылдары Алматы эстрадалық «Өнер» студиясында оқып, Қазақстан халық артисі Ғ.Құрманғалиевтың класында дәріс алған. 1970-1972 жылдары сол студия жанындағы ансамбльде, 1972-1982 жылдары «Қазақ-концерт» бірлестігінде әнші. 1981 жылы ҚазМУ-дың журналистика факультетін оқып бітірген. 1982-1987 жылдары Құрманғазы атындағы академиялық ұлт-аспаптары оркестрінде, 1987 жыл Сүйінбай атындағы Алматы облыстық филормониясында әнші. Мұхит Мерәлі атындағы республикалық ән байқауларының екі дүркін бас жүлдегері. Концерттік сапармен 20-дан астам шет елде, ТМД елдерінде өнер көрсетті, сондай-ақ оның орындауындағы көптеген ән-термелер үнтаспаға жазылған. Ж.Сәрсенғалиев 21 желтоқсан 2001 жылы дүниеден өтті.

 

Төлебаева Батима Төлебайқызы - ғалым, экономика ғылымдарының докторы, профессор. 1949 жылы 5 наурыз күні Сулыкөл ауылында дүниеге келген. 1966 жылы Қалдығайты 10 жылдық мектебін күміс медальмен бітіріп, Батыс Қазақстан ауылшаруашылық институтының экономика факультетіне оқуға түсіп, 1971 жылы институтты үздік бітіріп, экономика кафедрасына оқытушылық жұмысқа қалдырылған. 1975-1978 жылдары Москваның К.А.Тимирязев атындағы ауылшаруашылық Академиясында экономика кафедрасының жанындағы аспирантурада оқып, 1978 жылы экономика ғылымдарының кандидаты атағын алды. 1978 жылы Батыс Қазақстан ауылшаруашылық институтының экономика кафедрасында аға оқытушы болып, 1980 жылы өндірісті ұымдастыру кафедрасында доцент, 1988 жылы сол кафедраның меңгерушісі болып сайланды. Ғылыми еңбектері орыс, қазақ тілінде журналдарда, екі монографиясы «Қайнар» баспасында жарияланған. Қазір Даулеткерей атындағы Батыс Қазақстан облыстық өнер институтының профессоры экономика-менеджерлік кафедрасында меңгеруші болып қызмет атқарады.

Төлебаев Болатқали - Батыс Қазақстан Аграрлық-техникалық университетінің аға ғылыми қызметкері, ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты, доцент, БҚАУ-інің академиялық профессоры. Б.Төлебаев Батыс Қазақстан облысының Қаратөбе ауданы, Қалдығайты ауылында 1955 жылдың 6 қаңтарында туған. 1961-1971 жылы Қалдығайты орта мектебінің орыс сыныптарында, 1971-1976 жылы  Батыс Қазақстан ауылшаруашылық институтының зооинженер факультетінде оқыды. Еңбек жолын 1976-1985 жылы Зеленов ауданының Ульяновский астық шаруашлығының  мал манаы, Орал облыстық атқару комитетінің қаржы бөлімінің сақтандыру бөлімшесінің аға экономисі, Орал облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының мал шаруашылығы және мал асылдандыру бөлімінің маманы.

 

Рахметжанов Сағадат - әнші, термеші. 1959 жылдың 28 қазанында Қаратөбе ауданының Сулыкөл ауылында дүниеге келген. 1983-1985 жылдары Алматыдағы республикалық эстрада және цирк өнері студиясында Ғ.Құрманғалиевтен дәріс алған. 1985 жылдан облыстық филармонияда әнші - термеші. Республикалық конкурстарда бірнеше рет жүлделі орын иеленген. 2001 жылы Мұхит Мерәліұлының 160 жылдық мерейтойына арналған республикалық әншілер байқауында бас жүлдені жеңіп алды. Қазір батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің әншілер даярлайтын бөлімінде арнайы класс ашып, шәкірттер тәрбиелеуде. Облыстағы Мұхит қорының президенті.

 

Исмагулов Болат Ғабдрахимұлы - 1968 жылы Батыс Қазақстан облысы, Қаратөбе ауданы, Сулыкөл ауылында дүниеге келген. 1984 жылы Қалдығайты орта мектебін «Алтын медальмен» бітіріп, Украйнаның Днепропетровск қаласындағы құрылыс-инженерлік академиясына оқуға түседі, үздік бітіріп шығады. Академияға мұғалім болып жұмысқа орналасады, мұғалімдікпен бірге ғылыми жұмыстармен айнылысады. «Металқұрылыстар мен жоғарғы математика» кафедрасында еңбек ете жүріп бірнеше ғылыми еңбектерін шгығарады. Техника ғылымының кандидапты атағын қорғап шығады, қазір сол кафедраның доценті. Днепропетровск қаласындағы қазақтар диаспорасының төрағасы.

 

Қадырғалиев Бейімбет Берекетұлы - 1967 жылы Орал облысы, Қаратөбе ауданы, Сулыкөл ауылында дүниеге келген. 1984 жылы Қалдығайты орта мектебін бітірген соң, Қалдығайты совхозының бірінші бөлімшесінде еңбек жолын бастаған. 1992 жылы Қарағанды Мемлекеттік Университетінің заң факультетін бітірген соң, облыстық ішкі істер басқармасында, сот органдарында қызметтер атқарды. Приуралье, Чапаев ауданының прокуратурасының анықтама және алдын-ала тергеу бөлімінің прокуроры, 1996-1999 жылдары Жәнібек ауданының, 1999-2004 жылдары Казталовка ауданының прокуроры, 2004 - 2009 жылдары қалалық және облыстық прокуратурада әртүрлі қызметтер жасады, 2009-2012 жылдары Сырым ауданының прокуроры, 2012 жылдың қазан айынан Бөкейорда ауданының прокуроры болып қызмет жасап келеді.

 

Қамбетова Клара Мусақызы - 1967 жылы Орал облысы, Қаратөбе ауданы, Сулыкөл ауылында дүниеге келген. 1974 жылы Қалдығайты орта мектебінде 1 класқа барып, 1984 жылы он жылдық мектепті алтын медальмен тамамдады. 1984 жылы С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетіне оқуға түсіп, 1989 жылы журналист мамандығына ие болды. 1989-1991 жылдары Алматыдағы Қазақ полтехникалық институтының редакциялық-баспа бөлімінде редактор қызметін атқарды. 1991 жылдың тамызынан бастап Батыс Қазақстан облыстық телерадиокомпаниясында еңбек етеді. Бүгінде облыстық теледидардың «Жаңалықтар» бөлімінің меңгерушісі.

 

 Нуридденова Айзада Қайратқызы - 1989 жылы 18 шілдеде Батыс Қазақстан облысы, Қаратөбе  ауданы, Қалдығайты ауылында дүниеге келді. 1995-2006 жылдары Қалдығайты орта жалпы білім беретін мектебінде оқып, 11 жылдық білім алды. 2006 жылы мектепті «Алтын белгімен» тәмәмдап, Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің (ҚазҰУ) Халықаралық қатынастар факультетіне Аймақтану мамандығы бойынша оқуға түсті.

 ҚазҰУ қабырғасында бірінші шет тілі ретінде қытай тілін, екінші шет тілі ретінде ағылшын тілдерін таңдап және оларды терең игерумен қатар, әлемде орын алып отырған саяси және экономикалық үрдістерді жан-жақты зерттеумен айналысты. ҚазҰУ-ды 2010 жылы үздік дипломмен аяқтап, әлеуметтік білімдерінің бакалавры дәрежесін алып шықты. Сол жылы Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы (ҚХР) арасындағы келісім шарт бойынша Қазақстан азаматтарына Қытай тарапынан бөлінетін грантқа ие болды. Нақтырақ айтсақ, Қытайдың  Дзилинь провинциясы, Чанчунь қаласында орналасқан ҚХР бойынша үздік 10 университеттің қатарына жататын Дзилинь Университетіне, Халықаралық қатынастар мамандығының магистратура бағдарламасына қабылданды. Аталған мамандықты ағылшын тілінде оқи отырып, қытай тілін қосымша меңгеруге тырысты. Сонымен қатар, Қытайдың сыртқы саясаты, халықаралық қатынастар теориясы, қазіргі халықаралық қатынастардың өзекті мәселелері курстары бойынша қытайлық және шетелдік мамандардан дәріс тыңдап, шетелдік білім беру жуйесінің тиімді тұстарын ұғынды. Бағдарламаны 2012 жылы аяқтап, Дзилинь университетінің Халықаралық саясат мамандығының PhD бағдарламасына қабылданды. Қазіргі таңда аталған мамандықтың PhD доктаранты. ҚХР білімін жалғастыруда.