Скачать: О модернизации системы социальной помощи


«ҚР Халықты әлеуметтік қорғау Заңының кейбір актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2015 жылғы 28 қазандағы №369 ҚР Заңына түсінік беру

Әлеуметтік жағынан аз қамтылған тұрғындардың өмір сүру деңгейін жақсарту мақсатында мемлекет басшысының бес институционалдық реформаларды жүзеге асыру бойынша нақты 100 қадам – Ұлт жоспарында берілген тапсырмаларын іске асыру шеңберінде әлеуметтік көмектің атаулы сипатын күшейту жолымен оңтайландырудың жаңа бағыты іске асырылуда.
Нәтижесінде 2018 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енетін 2015 жылғы 28 қазанда «Қазақстан Республикасының кейбір заң актілеріне халықты әлеуметтік қорғау мәселелері бойынша өзгерістер енгізу туралы» №369 Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды.
Жаңа Заң  мен қолданыстағы заңның өзгешілігі мынандай:
Атаулы әлеуметтік көмек алушылар үшін кедейшілік шегін ең төменгі күнкөріс деңгейінен 40%-дан 50%-ға дейін көтерілді.
Жаңа Заң әлеуметтік саладағы екі маңызды өзгерісті көздейді.
Бірінші — азаматтардың кейбір санаттарына берілетін әлеуметтік төлемдерге қолжетімділікті арттыруды қарастыратын трансформация шаралары болса, екіншіден, аз қамтылған азаматтарға әлеуметтік қолдауды күшейту көзделеді.
Аталған Заң аясында қазіргі таңдағы қолданыстағы әлеуметтік жәрдемақылар яғни:
– көпбалалы отбасыларына арнайы мемлекеттік жәрдемақысын;
– аз қамтылған отбасыларына арналған 18 жасқа дейінгі мемлекеттік балалар жәрдемақысын;
– аз қамтылған үй шаруашылығына берілетін атаулы әлеуметтік көмек түрлері жойылып, орнына бір жәрдемақы ретінде жаңа атаулы әлеуметтік көмек қабылданды.
Жаңа атаулы әлеуметтік көмек 2 түрге бөлінеді: шартсыз және шартты ақшалай көмеке.

  1. Шартсыз ақшалай көмек құрамында еңбекке жарамсыз мүшелері бар отбасыларына (мәселен, қарт зейнеткерлер мен мүгедектер отбасы) немесе еңбекке жарамды мүшелері еңбекпен қамту шараларына объективті себептермен қатыса алмайтын отбасыларына (мысалы, мектеп жасындағы балалары бар жалғызбасты ана) беріледі.
  2. Шартты ақшалай көмек (ШАК) құрамында еңбекке жарамды кем дегенде бір мүшесі бар отбасына әлеуметтік келісімшарт жасасқан жағдайда, сонымен қатар, отбасының барлық еңбекке жарамды мүшелері жұмыспен қамту шараларына міндетті түрде қатысқан жағдайда беріледі.

Аудандық (қалалық) комиссиялар жұмыспен қамту және әлеуметтік бейімделу мәселелер бойынша жұмысын үйлестіруші ролін атқарады. Үміткер адамдардың құжаттарын Жұмыспен қамту орталықтары комиссия мүшелеріне қарау үшін дайындайды.
Атаулы әлеуметтік көмек алушылардың жауапкершілігі:
Егерде әлеуметтік келісімшарт талаптары орындалмаған немесе бас тартқан жағдайда еңбекке қабілетті отбасы мүшелеріне жаза қолданылады, яғни бірінші жағдайда ақшалай көмек мөлшері 50% қысқартылады немесе (қайталанса) тоқтатылатын болады. Дегенмен, балаларға қатысты әлеуметтік төлем сақталатын болады.


Атаулы әлеуметтік көмектің жаңа
форматын енгізу бойынша сұрақтар

Құрметті сайтты қолданушылар!!

2018 жылғы 1 қаңтардан бастап атаулы әлеуметтік көмектің жаңа форматы енгізіле бастайды.
Бірінші сұрақ: не өзгереді?
Жаңаформаттағы атаулы әлеуметтік көмектің қазіргі әлеуметтік төлемдерден басты  айырмашылығы, ол тұрмысы төмен азаматтарға немесе отбасыларға көрсетілетін қолдаудың үш түрін бір пакетпен ұсыну болып табылады.
Бұл дегеніміз, бүгінгі таңдағыдай тек атаулы әлеуметтік көмек төлеп қана қоймай, мемлекет тарапынан жұмысқа тұруға жәрдемдесуді білдіреді, яғни жұмыссыз жүрген отбасы мүшелері мемлекет есебінен оқуға жіберіледі, жастар тәжірибесіне, әлеуметтік жұмыс орындарына және қоғамдық жұмыстарға орналастырылады, сондай-ақ жеке ісін ашуға немесе бизнесін кеңейтуге микрокредит беріледі.
Егер отбасындағы адамдар қиын өмірлік жағдайға тап болса, үкіметтік емес ұйымдар, әлеуметтік қызметкерлер және мемлекеттік медициналық-әлеуметтік ұйымдар тарапынан мемлекет кепілдік берген арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсетіледі.

 

Осылайша, жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмеказ қамтылған отбасыларды немесе азаматтардыкедейліктен шығаруға бағытталған кешенді қолдау тәсілдерінен тұрады.
Екінші сұрақ: Жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмек кімдерге тағайындалады?

Жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмек табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінің 50 %-ынан төмен отбасыларға немесе азаматтарға шартсыз немесе шартты ақшалай көмек түрінде тағайындалады.

Шартсыз атаулы әлеуметтік көмек құрамында еңбекке жарамсыз мүшелері бар отбасыларға немесе еңбекке жарамды мүшелері жұмыспен қамту шараларына белгілі бір себептермен қатыса алмайтын аз қамтылған отбасыларға беріледі.
Мұндай аз қамтылған отбасыларғаатаулы әлеуметтік көмек қандай да бір шартсыз тоқсан сайын тағайындалып, ай сайын төленеді.

Шартты атаулы әлеуметтік көмек құрамында еңбекке қабілетті мүшелері бар аз қамтылған отбасыларға немесе еңбекке жарамды аз қамтылған азаматтарға ұсынылады, бұл орайда қойылатын шарт – жұмыспенқамтудың белсенді шараларына олардың міндетті түрде қатысуы.
Осы мақсатта, әлеуметтік қызметтер мен қызмет алушылар арасында әлеуметтік келісімшарт жасалады. Әлеуметтік келісімшарт 6 айға қол қойылады және оны тағы6 айға дейін создыру мүмкіндігі беріледі.
Әлеуметтік келісімшартқа қол қоя отырып, тараптар өзара міндеттер алады: әлеуметтік қызметтер – жұмыспен қамтуға жәрдемдесуге күш салуға және төлемдерді төлеуге, ал отбасының еңбекке қабілетті мүшелері – отбасын аз қамтылған топ құрамынан шығаруға бағытталған әлеуметтік бейімдеу мен жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына адал қатысуға міндеттенеді.
Аз қамтылған отбасының еңбекке қабілетті мүшелері Нәтижелі жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамыту бағдарламасы шеңберіндемемлекет есебінен оқуға жіберіледі, жастар тәжірибесіне, әлеуметтік жұмыс орындарына және қоғамдық жұмыстарға орналастырылады, сондай-ақ жеке ісін ашуға немесе бизнесін кеңейтуге микрокредит беріледі.

 

Аз қамтылған отбасының 18 жасқа толған еңбекке қабілетті мүшелері өздеріне әлеуметтік келісімшартта жүктелген міндеттерді орындамаған жағдайда жәрдемақы мөлшерін қысқарту тетігі қарастырылған: бірінші рет – отбасыныңеңбекке қабілетті мүшелерінің атаулы әлеуметтік көмегі 50%-ға, ал қайталанған жағдайда 100 %-ға қысқартылады. Бұл ретте атаулы әлеуметтік көмек кәмелет жасқа толмаған балаларға және бала күтімімен отырған аналарға толық мөлшерде сақталады.
Үшінші сұрақ: жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмектің мөлшері қандай болады?
Біріншіден, келесі жылдан бастап ең төменгі күнкөріс деңгейін есептеу әдісі өзгеруіне орай оның мөлшері өсетін болады. Егер ағымдағы жылы ең төменгі күнкөріс деңгейі 24 459 теңгені құраса, келесі жылы оның көлемі 28 284 теңгеге дейін өсетін болады.

Екіншіден, атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау үшін қолданылатын кедейлік шегінің мөлшеріқазіргі 40 %-дан 50 %-ға дейін ұлғайтылады. Демек, егер ағымдағы жылы кедейлік шегінің мөлшері 9 784 теңге болса, келесі жылы 14 142 теңгені құрайтын болады.
Мысалы, тұрмысы төмен отбасы 5 адамнан тұрады делік, оның 1 мүшесі жұмыс істейді және 24 459 теңге табыс табады; 1 мүшесі 3 жасқа дейінгі балаға күтімімен отыр және жұмыс істемейді; сондай-ақ үш кәмелетке толмаған баласы бар. Бүгінгі таңда отбасыға төленетін атаулы әлеуметтік көмектің мөлшері 17313 теңгені, мемлекеттік балалар жәрдемақысы 7 148 теңгені құрайды.Келесі жылы отбасының табыс деңгейі осы қалыпта сақталған жағдайда, жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмектің мөлшері 30 000 теңгені құрайды немесе 2017 жылмен салыстырғанда 20 %-ға өседі.
Төртінші сұрақ: Азаматтар әлеуметтік көмектің басқа түрлерін алуға құқылы бола ма?
Жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмеказ қамтамасыз етілген отбасыларғақазіргі уақытта беріліп отырған келесі үш әлеуметтік төлемді біріктіретін Бірыңғай жәрдемақы болып табылады:
а) отбасының жан басына шаққандағы орташа табысы ең төмен күнкөріс деңгейінің 40 %-ынан төмен болған жағдайда жанұяның әр мүшесіне берілетін атаулы әлеуметтік көмек;
б) отбасының жан басына шаққандағы орташа табысы ең төмен күнкөріс деңгейінің 60 %-ынан төмен болған жағдайда 18 жасқа дейінгі балаларға тағайындалатын балалар жәрдемақысы, оның мөлшері осы жылы 1,05 АЕК немесе 2 383 теңгені құрайды;
в) кәмелеттік жасқа толмағантөрт және одан да көп баласы бар отбасыларға табысына қарамастан берілетін арнайы мемлекеттік жәрдемақы.

Осылайша, жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмекаталған үш төлемнің орнына төленетін болады және оның мөлшері осы үш төлемнің жиынтық сомасынан артық болады.


 

 

Аудандық  жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі бойынша  2015 жылдың алты айына жасалған жұмыстар

ҚР « Халықты жұмыспен қамту туралы» Заңына, және  аудан  әкімдігінің 29  сәуір  2015 жылғы № 9 « Қаратөбе ауданы бойынша 2015 жылға қоғамдық жұмыстарды  ұйымдастыру және қаржыландыру туралы» қаулысына сай жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік жағынан қорғау мақсатында аз қамтылған отбасылар есебінен аудан бойынша қоғамдық жұмысқа ағымдағы жылдың 6 айында 251 адам тартылып , жергілікті бюджеттен оларға 14324,1 мың теңге төленді. Қоғамдық жұмысқа тартылған жұмыссыздар арқылы елді мекендердің тазалығын атқару, орталық көшелердің қарын тазарту, су беру жұмыстарына пайдалану,  малды асылдандыру пункттерінде көмекші өзге де  жұмыстарды атқарды.

2015 жылдың 1шілдесінде 184 адам жұмысқа орналасты. 2015 жылдың 6 айына Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасы бойынша 20 адам әлеуметтік жұмыс орынына орналастырылып, оларға Республикалық бюджеттен 760,0мың тенге қаржы төленді.

2015 жылдың алты айында Жұмыспен қамту 2020 бағдарламасы бойынша 21 жас маман жастар тәжірибесіне жолданып,  Республикалық бюджеттен 1637,0 мың тенге жалақы игерілді.

Аудан бойынша жаңа жұмыс орындарын  ашу  көрсеткіштері 2015  жылы 229 жаңа жұмыс орыны құрылды ( оның ішінде 63 тұрақты жұмыс орындары).

2015 жылы ресми  92 адам жұмыссыздар есебінде тіркеліп, аудан бойынша жұмыссыздық деңгейі 0,9 пайыз  болып отыр.

Аудан бойынша  2015 жылдың 1 шілдесіне 29 отбасы, 128  адамға (62 пайызға азайып), кедей отбасылар есебінде тұрғандардың ішінде 1 отбасы, 2 бас қой - ешкі сатып алып малданды.

Аудан бойынша  2015 жылдың 1 шілдесіне 24 отбасы 105 адамы 1428,0 мың теңге мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек тағайындалып төленді.

2015 жылдың  1 шілдесінде  18 жасқа дейінгі балалары бар отбасыларының 445 отбасына оның ішінде 1112 балаға 12051,6 мың теңге балалар жәрдемақысы тағайындалып, төленді.

2015 жылдың 1 шілдесіне аудан бойынша әлеуметтік жағдайы нашар отбасыларына және жалғызбастылар мен мүгедектер, зейнеткерлер отбасыларына барлығын 85 отбасына 206,9мың теңгенің ізгілік және қайырымдылық көмегі көрсетілді.

Қайырымдылық көрсетуде демеушілік жасағандар қатарында аудандық қайырымдылық қоры, жеке кәсіпкерлер және ұжымдар мен шаруа қожалықтары бар.

2015 жылдың 1 шілдесіне  аудан бойынша барлық мүгедектер 557, оның ішінде І-ІІ топтағы мүгедектер 267, ІІІ-топтағы мүгедек 218, 16 жасқа дейінгі мүгедек бала саны - 60, ал 0-18 жасқа дейінгі мүгедек балалар саны 72. Барлық мүгедек әйелдер 227, оның ішінде 16 жасқа дейінгі балалары бар мүгедек әйелдер саны 42.

Мұқтаж мүгедектерді міндетті гигеналық құралдармен қамтуға және І топтағы мүгедектерге жеке көмекші қызметін беру үшін 8000,0 мың теңге бөлінді. 29  адам міндетті гигиеналық құралдармен қамтылып, оған 1555,0 мың теңге жұмсалса, І топтағы 22 адам жеке көмекші қызметімен қамтылса оған 1467,8 мың теңге қаражат жұмсалды.

«Ақжайық» емдеу-сауықтыру шипажайында 9 мүгедек және 18 зейнеткер демалды.

Аудан бойынша 1 адам тұрақты жұмысқа, 10 адам қоғамдық жұмысқа, 2 адам әлеуметтік жұмысқа, барлығы 13 адам жұмысқа орналасты.

Үйден оқып, тәрбиленетін 17 балаға 282,5 мың теңге материалдық көмек төленді.

«Капустин-Яр» және «Азғыр» полигонына байланысты аудан бойынша 563 мүгедек адамға - 10658,4 мың теңге көмек берілді

2015  жылы Ұлы Жеңістің 70 жылдығына байланысты Ұлы Отан соғысына қатысы бар 175  адамға 2160,0 мың теңге және Чернобыль АЭС-нің зардаптарын жоюға қатысқан 4 адамға 110,0 мың теңге, ауған соғысына қатысқан 3 адамға -90,0 мың теңге, 1 маусым балаларды қорғау күніне 75 мүгедек  балаға 750,0 мың теңге  әлеуметтік көмек көрсетілді.

Мұқтаж   азаматтардың жекелеген санаттарына   2015 жылдың 6 айына 90 адамға 2976,2 мың теңгенің бір жолғы материалдық көмегі көрсетілді.

Аудан  бойынша  2015 жылдың 01 сәуіріне  өндірістік үдерістерді тұрақтандыру, қызметкерлердің кепілдемесін және еңбек құқығын қамтамасыз ету мәселелері бойынша өзара ынтымақтастық  жөнінде  жұмыс істейтін  46 жеке кәсіпорындар мен  меморандумға қол қойылды.